Skip to Primary Navigation Skip to Site Navigation Skip to Main Content All 3M.com Site Map

Enkelbandletsel met Coban 2

In het Medisch Centrum Leeuwarden is een nieuw behandelprotocol voor de behandeling van enkelbandletsel ontwikkeld, aansluitend op de consensus van 2010, naar aanleiding van het postolympisch traumacongres. Sinds september 2011 wordt er gewerkt met dit protocol en de reacties zijn zeer positief.

Achtergrondinformatie inversietrauma

Een inversietrauma van de enkel kan leiden tot een enkelband distorsie, een laterale enkelbandruptuur of een enkelfractuur.
In de acute fase kan men op basis van anamnese en fysische diagnostiek geen onderscheid maken tussen een distorsie of een bandruptuur: in beide gevallen is er sprake van een dikke, pijnlijk enkel. Aangezien de behandeling hierdoor niet wordt beïnvloed, is het advies; drukverband, en enkele dagen na trauma opnieuw onderzoek.

In de anamnese zijn een aantal zaken van belang.

  1. Belasting: een volledig te belasten enkel reduceert de kans op de aanwezigheid van een fractuur.
  2. Aard en tijdsduur zwelling: het snel ontstaan van zwelling duidt op een hematoom en daarmee op een fractuur of bandruptuur. Tijdsinterval en maatregelen als ijsapplicatie en elevatie kunnen invloed hebben op de zwelling en de pijn waarmee patiënt zich presenteert.
  3. Recidief of pre-existent instabiele enkel: een recidief enkelletsel betekent aangepaste behandeling.
  4. Aard energetisch letsel: een hoog energetisch letsel betekent grotere kans op schade en restklachten dan een laag energetisch letsel.

Bij het acute enkelletsel kan een fractuur optreden. Een belangrijke reductie in aantallen röntgenfoto's na inversieletsel van de enkel is te bereiken door de indicatie tot röntgenonderzoek te stellen met behulp van het aangegeven onderzoeksprotocol; de Ottawa Ankle Rules.

Theorie

Ottawa Ankle Rules

  1. Onvermogen de enkel te belasten (vier stappen te doen).
  2. Pijn bij palpatie van de distale 6 cm van de posterieure zijde van de tibia of het uiteinde van de malleolus medialis.
  3. Pijn bij palpatie van de distale 6 cm van de posterieure zijde van de fibula of het uiteinde van de malleolus lateralis.
  4. Pijn bij palpatie van de basis van het os metatarsale V.
  5. Pijn bij palpatie van het os naviculare.

Naast de Ottawa Ankel Rules is het ook van belang om bij ieder trauma van het enkel een proximale fibulafractuur uit te sluiten. Pijn bij palpatie fibulakop kan een aanwijzing zijn voor en fractuur.

Protocol voor behandeling van enkelbandletsel in het Medisch Centrum Leeuwarden

Afgeleid van de ‘richtlijn acute inversietrauma van het enkel’. ¹ 

Handelingen direct na het inversietrauma dag 1 – 5 (op de SEH).

  • Op de spoedeisende hulp (SEH) wordt, door de verpleegkundigen, een drukverband aangelegd met het 3M™ Coban™ 2 Lagen Compressiesysteem (Coban 2) als de diagnose enkelbandletsel is gesteld. Een fractuur van enkel/ voet/ onderbeen wordt uitgesloten door midden van klinisch onderzoek, Ottowa Ankle Rules en op indicatie röntgenonderzoek.
  • Instructie; de eerste vijf dagen, na onderzoek/ behandeling op de SEH, de enkel binnen de pijngrens gecontroleerd actief bewegen en belasten en in rust been hoog leggen.
  • Protectie/ compressie van het gelaedeerde weefsel door het aanleggen van uitwendige steun; Coban 2 drukverband.
  • De eerste 5 dagen middels een Coban 2 drukverband zwelling verminderen/vermijden 
  • Overweeg pijnstilling door paracetamol, evt. NSAID’s

Handelingen vanaf de 5e dag (gipskamer)

  • Onderzoek naar ossale pathologie door toepassing van de Ottawa Ankles Rules
    • geen pijnprovocatie bij vol belasten van de voet : fractuur vrijwel uitgesloten
    • wel pijnprovocatie bij vol belasten van de voet : als er nog geen röntgenopnames zijn gemaakt op SEH; gericht onderzoek doen na evt. fractuur voet/ enkel/ onderbeen (röntgen).
  • Onderzoek naar de ernst van het enkelletsel
    • locale drukpijn wijst op een distorsie, hematoom en locale drukpijn wijst op een laterale bandruptuur. 

Na een week met Coban 2 gezwachteld te hebben wordt er een brace aangemeten.

Op de gipskamer behandelen de gipsverbandmeesters zelfstandig de patiënten die binnenkomen met enkelbandletsel. Dit houd in dat er een controle wordt gepland na 1week, 3 weken en na 6 weken. De controles zijn gericht op klinisch onderzoek, uitleg en instructies en functiecontrole. Als de enkel bij de laatste controle stabiel is, dan gaat de patiënt met ontslag vanaf de gipskamer (op indicatie met een verwijzing voor de fysiotherapeut).
Bij problemen wordt de behandelend arts geconsulteerd door de gipsverbandmeester.

Coban 2 drukverband

Productinformatie. ²

3M Coban™ 2 Lagen Lite Compressiesystemen/ drukverband.

De Coban 2 Lagen Compressiesystemen zijn speciaal ontwikkeld om te voorzien in een optimale therapeutische compressie, het verband geeft tot 7 dagen optimale compressie. Coban 2 bestaat uit twee lagen. De zwachtels verkleven aan elkaar en vormen een starre koker welke hecht aan de huid. Dit ondersteunt tijdens belasten/oefenen de spierpomp optimaal.
Het uiterst dunne systeem verhoogt de bewegingsvrijheid en maakt het dragen van eigen schoeisel mogelijk. Dit verhoogt de mobiliteit en daarmee de therapietrouw, hetgeen de effectiviteit van de behandeling bevordert.

Protocol drukverband

Doel

  • Zwelling verminderen/ toename van zwelling voorkomen, het been wisselend hoog en belasten/oefenen.
  • Pijnstilling
  • Steun bieden tijdens eerste fase van mobiliseren en oefenen na een enkeldistorsie/ -bandletsel. Oefenen en mobiliseren/belasten op geleide van pijn in deze fase van de behandeling is belangrijk voor de afname van zwelling en goede instructie op dit punt is dus ook van groot belang!

Indicatie

  • tijdens de acute fase na inversieletsel enkel.

Contra-indicatie
Compressietherapie wordt niet geadviseerd bij ernstige tot zeer ernstige ischaemie (EAI <0.5)

Mogelijke complicatie

  • Maceratie van de huid bij nat worden zwachtel. 
  • Ischaemie bij zwachtelen bij ernstige vaatproblematiek

Aandachtspunten

  1. Bij een pronerende tibia-kam wordt geadviseerd deze te beschermen met behulp van vilt of een strook van de comfort zwachtel.
  2. Breng het Coban 2 Lagen compressiesysteem aan met de voet in een 90° positie.

Duur drukverband
5 tot 7 dagen.

Belangrijkste positieve veranderingen binnen het protocol

Wat het voordeel van de deze nieuwe behandeling ten opzichten van de oude behandeling?
In de optiek van het specialisten in het MCL; comfort voor de patiënt, continue optimale steun voor het enkel tijdens het genezingsproces.

Het verschil is minimaal, maar het is gebleken dat de behandeling door middel van een Coban 2 drukverband goedkoper is dan een behandeling door middel van een ouderwets drukverband/ gipsspalk en twee keer tape.

Gewoon drukverband vs. Coban  2 Drukverband
Onbelast   Belastbaar vanaf 1e dag
Max. 24 uur compressie   Tot 7 dagen compressie
    Een ruime (sport)schoen kan gedragen worden
     
Tape vs. Enkelbrace
Vaak huidproblemen   Geen huidproblemen
Afname steun in 2 weken   Continue steun.
    Afneembaar
    Steun na ontslag/ bij sportopbouw

Met dank aan:
Durky Bloembergen en Tineke Bouma Gipsverbandmeesters Medisch Centrum Leeuwarden

« Terug